Zondag 10 oktober 2004 ................................................................................................................................................... Jaargang 25.Nummer 1
250ste internationale modelspoorbeurs
Hallo modelspoor-hobbyisten,
Vandaag vieren wij feest!!! Eigenlijk zelfs een dubbel feest!!! Het is namelijk 25 jaar geleden dat de eerste modelspoorruilbeurs werd gehouden in Maarsbergen. Vandaag, 25 jaar later, is het ook nog eens de 200ste beurs die door ons georganiseerd wordt. In deze periode is niet alleen “Houten” een begrip in de Nederlandse modelspoorwereld geworden, maar ook in het buitenland hebben onze beurzen een enorme bekendheid verworven. Vandaar deze speciale modelspoorinfo met o.a. een historisch overzicht van 25 jaar modelspoorruilbeurzen en natuurlijk heel veel nieuws. Wij wensen u veel leesplezier toe.
Historisch overzicht van de organisatie van de modelspoorruilbeurzen
Foto TV & HH
Vier modelspoordeelnemers op de NAMAC-miniatuurauto-ruilbeurs kregen midden 1979 te horen dat voor hen op de volgende NAMAC-beurzen geen plaats meer kon worden vrijgemaakt in verband met de toegenomen belangstelling van de miniatuurautoliefhebbers. In willekeurige volgorde waren dit de heer Zieremans uit Nieuwegein, de heer de Jong uit Zwolle, de heer Hobma uit Arnhem en de heer v.d. Ridder uit Utrecht. De heer Hobma was uiteindelijk degene die het initiatief nam tot de organisatie van een modelspoorruilbeurs. Voor de uitvoering van de beurs werd het echtpaar Berends uit Dieren bereid gevonden de lopende zaken op zich te nemen. De eerste beurs vond plaats in een van de zalen van Motel Maarsbergen. Er werden 26 tafels verhuurd en men mocht ca. 600 bezoekers verwelkomen. Aangezien er in het Motel geen grotere zaalruimte beschikbaar was, werd voor een locatie in Driebergen gekozen, waar in 1980 vier ruilbeurzen werden gehouden.
Al snel bleek dat de belangstelling niet alleen uit Nederland groot was, maar ook vanuit het buitenland kwamen aanmeldingen om aan de beurzen te mogen deelnemen. Ter gelegenheid van de 10e Internationale Modelspoorruilbeurs en het vijfjarig bestaan van de Stichting Modelspoorruilbeurs werden twee bijzondere modellen uitgegeven. Er verscheen een speciale goederenwagon in een oplage van 800 stuks voor de bezoekers en 200 stuks met extra opdruk voor de deelnemers. Tevens werd een beperkte oplage van maximaal 500 jubileumlocs uitgebracht, gebaseerd op de Märklin-tender BR 89, cat.nr. 3000. Deze loc werd uitgerust met het embleem van de SMR “Stichting Modelspoorruilbeurs” en de naam van de loc was “De Flint”. In 1989 trad de heer Berends als organisator terug en werd een ruilbeurscommissie gevormd, temeer omdat de werkzaamheden niet meer door één persoon afgewikkeld konden worden. Er werd een Stichting in het leven geroepen met een volwaardig bestuur. Dit bestuur bestond uit de heer Hobma (voorzitter), de heer van de Brink (secretaris) en de heer van Soest (penning-meester). De ruilbeurscommissie werd gevormd door de heer van der Kamp, verantwoordelijk voor de zalen 2 en 3 en tevens secretaris van de commissie, de heer Terpstra, verantwoordelijk voor zaal 1 en de heer van Doorn, verantwoordelijk voor de controle op de prijzen. De stichting stelde zich ten doel: “het organiseren van ruilbeurzen voor modelspoortreinen en het zorgen voor bekendheid van de beurzen in den lande, gebruik makend van reclame op alle mogelijk terrein”; zoals nationale en regionale kranten, de Utrechtse Beurs Techniek en Vrije Tijd, enz. Op zaterdag 3 april 1982 werd in Motel Maarsbergen de eerste speciale vergadering met de deelnemers belegd, waarin het bestuur haar plannen uit de doeken deed en de deelnemers hun wensen kenbaar konden maken. Aangezien er een grote wachtlijst van deelnemers voor het huren van een tafel bestond, moest het bestuur dringend op zoek naar een nieuwe ruimte waar niet alleen voldoende plaats was voor het aantal gereserveerde tafels, maar waar ook voldoende ruimte tussen de tafels was. Na een periode van ruimteproblemen en niet te vergeten problemen met de brandweer (i.v.m. brandveiligheid) en de politie (parkeerproblemen in de omgeving), werd na veel wikken en wegen de overstap naar de Flint in Amersfoort gemaakt. Hier stond de modelspoorhobbyisten een ruimte van maar liefst 700 m2 ter beschikking en was het probleem met de “drie-zalen’ ineens opgelost.
In modelspoorinfo 1e jaargang nummer 3 15 mei 1982 vermeld “Speurneus” i.v.m. de verhuizing van Driebergen naar Amersfoort bij deze foto de veelzeggende tekst: ”Moge de hierbij geplaatste foto het symbool zijn voor onze ruilbeurzen, waar oud en jong elkaar weten te vinden, bezield door dezelfde fascinerende MODELSPOOR-HOBBY
Helaas werd in modelspoorinfo 1e jaargang nummer 3 van 15 mei 1982 reeds melding gemaakt van het ontvreemden van twee locs tijdens de beurs van 3 maart 1982! Op de daarop volgende beurs werd het niet verwachte toch waarheid; een van de locs met een waarde van Fl. 1600,-- (1982) werd aan de rechtmatige eigenaar teruggegeven.
In Amersfoort werd alles nog uitgebreider. Er waren maar liefst 250 tafels beschikbaar en nog was er een wachtlijst van deelnemers die graag de beschikking over een tafel hadden. De speelgoedhandelaren kwamen echter in opstand tegen het feit dat steeds meer particulieren zich met de verkoop van nieuwe artikelen bezig hielden en dat was niet geheel ten onrechte. Ook tijdens de hoorzitting in maart 1982 te Maarsbergen werd steeds openlijker over dit probleem gesproken. Na uitvoerig overleg werd besloten dat de verkoop van winkelnieuwe, in de handel zijnde catalogusartikelen door particulieren NIET werd toegestaan. Nieuwe, niet meer gangbare producten waren hiervan uitgesloten. Dit alles werd zeer streng gecontroleerd door de zaalcommissarissen en bij overtreding werd tot absolute uitsluiting van deelname aan de ruilbeurzen overgegaan. Voorts werd uitdrukkelijk afgesproken dat erkende handelaren op de ruilbeurs geen hogere kortingen dan 20% mochten geven. Ook hierop werd streng gecontroleerd.
Begin 1983 werd de modelspoorinfo een representatief en toonaangevend blad. Besloten werd dit blad bij elke beurs uit te geven. De oplage werd vastgelegd op 2000 stuks met een verschijning van 5 maal per jaar - gratis voor iedereen! Hier hoorde natuurlijk een opbergband bij. Tijdens de 25e ruilbeurs werd deze opbergband voor het eerst gepresenteerd.
Tevens werd bekend gemaakt dat de beurs ook regionaal georganiseerd ging worden.
24 november 1984 was de primeur voor Heerlen. In de Foyer van de Stadsschouwburg werd voor het eerst een grote bijeenkomst georganiseerd. De animo was enorm en de 150 geplande tafels waren snel gereserveerd.
De organisatie van de ruilbeurzen nam steeds grotere vormen aan en de verantwoordelijken zaten constant met één groot probleem; de wachtlijst voor de deelnemers voor het huren van een tafel. Naarstig werd naar een oplos-sing gezocht en deze werd gevonden in een uitbreiding van de ruimte in de Flint in Amers-foort en extra beurzen in het zuiden van het land (Heerlen) en in het westen (Hillegom). Door een intensieve reclamecampagne die door het bestuur werd opgezet, bleek het bezoekersaantal van de beurzen enorm op te lopen. Toch stond de doelstelling om een beurs te organiseren voor en door hobbyisten centraal. Vandaar dat op een voorstel van enkele deelnemers om een gedeelte van de Jaarbeurs af te huren, negatief door het bestuur werd gereageerd. Dat zou afbreuk doen aan het karakter van de echte ruilbeurs.
De eerste modelspoormanifestatie in Den Bosch in 1985 overtrof alle verwachtingen. De manifestatie werd niet door de verwachte 15.000 mensen bezocht, maar door 35.000!!! Door het Stichtingsbestuur werden veel folders uitgegeven. Dit had natuurlijk zijn weerslag op de andere beurzen die door de Stichting wer-den georganiseerd en het bezoekersaantal nam ook daar enorm toe.
Op 13 december 1986 werd door de heer Hollebeek een eerste internationale veiling van modeltreinen in Maarssen georganiseerd; een initiatief dat door het bestuur van de Stichting enorm werd gesteund. Nu kreeg het model-spoorhobby pas echt body!
De steeds veranderende inhoud van de info.
Naast mededelingen over het beursgebeuren trof men in de modelspoor-info ook veel infor-matie over Märklin aan. Vooral het nieuws uit Neurenberg en de modelwijzigingen werden steeds vermeld. In 1987 werd een uitgebreid artikel over de geschiedenis van Fleischmann gepubliceerd en werd naast Märklin ook aan dit merk veel aandacht geschonken. Vermeldenswaardig is ook het feit dat in 1988 de eerste treinen met ingebouwde minicamera op de modelbanen verschenen. Zo kreeg de mooie modelbaan weer een heel ander ge-zicht. In de info’s werden eveneens over-zichten gegeven van de jubilarissen; deel-nemers die al langere tijd op de beurzen staan. Vanaf 1977 werd in de modelspoor-info reclame gemaakt voor de Koll-katalogus voor Märklinverzamelaars.
In 1988 bracht Märklin op de beurs van Neurenberg de eerste modellen van de C-rails uit. Deze nieuwe, gebruiksvriendelijke rails werd op de markt gebracht in een verpakking met de felrode ALPHA-trein voor kinderen. Tevens kwam Faller op de markt met het Faller-Car-System.
De 50ste beurs in 1988 werd feestelijk gevierd in de Flint. De deelnemers kregen een agenda en de beursbezoekers kregen een toegangs-kaartje in de vorm van het oude vertrouwde kartonnen spoorkaartje. Voor deze 50ste beurs werd een model van een Märklin HO - koel-wagen nummer 4415 eenmalig geproduceerd voorzien van het alom bekende Stichtings-vignet met de tekst “Stichting Modelspoorruil-beurs”. Voor liefhebbers kwam er ook een model in spoor N.
In de 7e jaargang nr. 5 vinden wij het eerste artikel dat geschreven is door een andere model-spoorliefhebber. Hij beschrijft modellen van Fleischmann. Nu kreeg de vaste schrijver en samensteller van de info, onze aller wel-bekende “Speurneus” concurrentie. In 1989 werd veel aandacht geschonken aan 150 jaar Nederlandse Spoorwegen. Ook waren er modelspoor- thema - info’s. Zo was model-spoor-info nummer 7 van 7 oktober 1989 helemaal gewijd aan de bekende Ludendorff – spoorbrug bij het Duitse Remagen. In een schitterend artikel werd de hele geschiedenis van de brug beschreven, evenals de drama-tische ondergang van het monumentale bouwwerk.
Zaterdagavond 25 november 1990 sloeg het noodlot toe. Door brandstichting werd het uiterst sfeervolle theater van de Flint vernield. Dat leverde een onzekere toekomst voor de alom bekende modelspoorruilbeurs op. Geluk-kig heeft het bestuur een oplossing gevonden door in een aangepaste vorm de beurs van 12 januari 1991 toch doorgang te laten vinden.
Op 23 januari 1991 zegende Paus Johannes Paul II de speciaal voor de hulpactie aan het West-Afrikaanse Burkina Faso door Märklin ontworpen wagons, waarvan de opbrengst werd gebruikt om het door extreme droogte getroffen arme West-Afrikaanse land extra onder de aandacht te brengen en te steunen. De Paus kreeg een trein aangeboden samen-gesteld uit voornoemde wagons. De vraag is nu: Is de Paus ook een enthousiaste model-spoor-liefhebber geworden? Tot op heden kunnen wij deze vraag helaas niet beant-woorden. Feit blijft wel dat deze hobby een bijzonder boeiende hobby is!!!
Ter gelegenheid van de 75ste modelspoorbeurs werd een extra jubileumkrant uitgegeven.
Aangezien de problemen, in het bijzonder het parkeren en de beschikbare ruimte, steeds maar toenamen en het aantal bezoekers gestaag steeg, was het Stichtingsbestuur genoodzaakt een andere plaats te zoeken. De Flint werd, met veel weemoed, verruild voor het Home Trade Centre in Nieuwegein. Daar stonden maar liefst 1200 parkeerplaatsen ter beschikking en de ligging was erg centraal. Met de verhuizing naar Nieuwegein werd het bekende logo van de organisatie (een afbeelding van een schitterende 1200 loc) vervangen door een afbeelding van een heuse stoomlok. Dit embleem werd het symbool van de modelspoorruilbeurs.
Het jaar 1994 werd wel een heel bewogen jaar voor de beurscommissie. Allereerst was er het noodgedwongen verhuizen van de Flint in Amersfoort naar het H.T.C. in Nieuwegein. Toen door vandalisme van buitenaf ook door die overeenkomst een streep werd gezet, vond men een onderkomen in Business Centrum De Blokhoeve. Kort daarna bleek echter dit stekkie ook weer veel te klein te zijn en werd er uitgeweken naar (later bleek, definitief) het EURETCO te Houten. “Houten” zou in de toekomst het definitieve onderkomen van de modelspoorruilbeurs worden en uitgroeien tot een internationaal begrip in de modelspoor-wereld. Nog meer bekendheid kreeg de beurs in Houten toen men te gast was in het bekende tv-programma Koffietijd. Het door het bestuur gestelde doel veel reclame te maken voor de beurs werd toen bereikt.
In 1996 veranderde het een en ander in “speelgoedland”. De Nintendo deed zijn intrede en de kinderen waren daar meer voor te porren. Modeltreinen raakten wat in de vergeethoek. Het grote nieuws van dat jaar was het “huwelijk” tussen Märklin en Trix en later met Schuco. Via internet werd toen een offensief ingezet en verschillende merken kwamen met mooie internet-sites. Vanaf april 1997 zijn de beursgegevens ook op internet te vinden.
Tijdens de beurs in Maarsbergen werd voor het eerst het blad Modelspoorinfo onder het publiek verdeeld in een oplage van 1500 stuks, toen in stencil vorm, maar helemaal gratis. De vraag naar dit blad was zo groot dat al spoedig de eerste “abonnementen” werden afgesloten voor die leden die niet elke beurs konden bezoeken. Alleen tijdens de beurs in augustus werd geen info verspreid. Speurneus genoot dan van een welverdiende vakantie. Door middel van deze modelspoorinfo kregen wij, modelspoorliefhebbers, een overzichtelijk, informatief en leuk geschreven blad onder ogen. Wij mogen Speurneus dan ook heel dankbaar zijn, niet alleen voor zijn manier van schrijven, maar zeker voor de manier waarop hij altijd de beurzen een menselijk gezicht heeft gegeven. Velen van ons zullen hem blijven herinneren als iemand die enorm gedreven werd door zijn hobby. Gelukkig mogen wij ons rijk prijzen dat Mevrouw Hobma, zijn zoon Rob en diens vrouw Annette zijn werk hebben opgepakt en voortgezet en ons hobbyisten menige gezellig beurs hebben aangeboden.
Ons archief: Tijdens het doorspitten van ons zeer uitgebreid archief kwamen wij steeds weer dezelfde naam tegen. Een naam die de nodige bekendheid in modelspoorland heeft verworven. Niet alleen tijdens onze beurzen, maar ook in de Railhobby en enkele andere bladen laten de Heer en Mevrouw Dekker – van Horne van zich horen. Samen met ons herdenken ook zij het feit dat zij al 25 jaar onafgebroken aan onze beurzen deelnemen. Bij deze hobbyisten vindt iedere beursdeelnemer en bezoeker een luisterend oor en vullen zij de nodige, nog ontbrekende kennis bij menig beginnend hobbyist aan. Wij willen de Heer en Mevrouw Dekker dan ook van harte feliciteren met dit gedenkwaardig feit.
Wanneer wij zo door ons archief bladeren en enkele wetenswaardigheden vermelden, valt ons op dat er in de afgelopen 25 jaar erg veel gebeurd is. Onze hobby heeft een eigen gezicht gekregen. Veel, zeer veel mensen vinden hun plezier in hun eigen wereld, sommigen met stoom, anderen met diesel en weer anderen met elektrische locomotieven. Al schrijvende blijken de 4 A4-tjes wel erg snel vol te staan. Toch hopen wij dat u van dit jubileumnummer hebt genoten. Jammer dat er geen ruimte was voor het schitterende nieuws op modelspoorgebied. Maar wie weet …………. Misschien wel tot ziens!!